Protetyka stomatologiczna
Protetyka stomatologiczna to dział stomatologii poświęcony odtwarzaniu pierwotnych warunków zgryzowych po utracie zębów naturalnych, lub po ich masywnym uszkodzeniu. W obrębie zainteresowań protetyki stomatologicznej znajduje się również rehabilitacja pacjentów po operacjach (onkologicznych, plastycznych) za pomocą protez pooperacyjnych oraz epitez (ektoprotez – protezy nosa, ucha itp.). Do odtworzenia wykorzystuje się uzupełnienie protetyczne. Mogą one być stałe nie dające się usunąć z ust, lub ruchome dające się wyjąć z ust, lub kombinowane (protezy ruchome połączone z uzupełnieniami stałymi za pomocą zasuw, zatrzasków, rygli, lub koron teleskopowych).
Do uzupełnień protetycznych ruchomych zalicza się m.in. protezy akrylowe, protezy szkieletowe (na podbudowie metalowej), protezy nylonowe, lub acetalowe, a do stałych m.in. uzupełnienia ceramiczne to korony i mosty porcelana na podbudowie metalowej lub bezmetalowej – bardziej estetyczne.
Chirurgia stomatologiczna
Chirurgia stomatologiczna to dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym jamy ustnej i okolic przyległych. Jest jedną z dwóch specjalności stomatologicznych uzyskiwanych w Polsce, których wzajemne uznawanie przez kraje członkowskie Unii, zagwarantowane zostało w Traktacie Akcesyjnym.
Do najczęściej wykonywanych procedur w chirurgii stomatologicznej należą: ekstrakcje (również zębów zatrzymanych i jeszcze niewyrzniętych), ekstrakcje zębów mądrości, odsłanianie zębów zatrzymanych w łuku, plastyki połączeń jamy ustnej z zatoką szczękową, leczenie ropni oraz przetok ustno-twarzowych, resekcje wierzchołka korzeni, hemisekcje, zabiegi usunięcia włókniaków, nadziąślaków, mukoceli, brodawczaków i innych zmian błony śluzowej, chirurgiczne przygotowanie jamy ustnej do leczenia protetycznego, podcinanie wędzidełek warg i języka, zabiegi na zatoce szczękowej – w tym Operacja Caldwella-Luca oraz zabiegi wykonywane metodą endoskopową, zabiegi z zakresu implantoprotetyki stomatologicznej, leczenie nowotworów łagodnych oraz niektórych postaci nowotworów złośliwych jamy ustnej i warg oraz guzów nowotworopodobnych, operacje usunięcia torbieli twarzoczaszki, terapia ortopedyczna złamań zębów, wyrostków zębodołowych, szczęk i żuchwy, farmakologiczne i operacyjne leczenie chorób gruczołów ślinowych i stawów skroniowo-żuchwowych, leczenie zespołów bólowych twarzoczaszki, zabiegi z zakresu chirurgii periodontologicznej.
Badanie przesiewowe
Badanie przesiewowe to rodzaj strategicznego badania, które przeprowadza się wśród osób nie posiadających objawów choroby, w celu jej wykrycia i wczesnego leczenia, dla zapobieżenia poważnym następstwom choroby w przyszłości.
Badania przesiewowe wykonuje się w całej populacji lub tylko w tzw. grupach wysokiego ryzyka. Zamierzeniem badań przesiewowych jest wykrycie choroby we wczesnej fazie i dzięki temu umożliwienie wczesnej interwencji, która zredukowałaby zarówno śmiertelność, a także cierpienia pacjentów w danej chorobie. Chociaż badanie przesiewowe może doprowadzić do postawienia wstępnej diagnozy, to zawsze musi być ona potwierdzona innymi, bardziej dokładnymi badaniami, właściwymi dla danej choroby i zleconymi przez lekarza. Istnieją potencjalne negatywne skutki badań przesiewowych, takie jak: postawienie fałszywej diagnozy lub nawet brak diagnozy, a także związane z tym błędne poczucie bezpieczeństwa.
Wymagania stawiane badaniom przesiewowym: schorzenie powinno stanowić istotny problem zdrowia publicznego, powinna występować wczesna, bezobjawowa faza schorzenia, dostępne jest odpowiednie badanie przesiewowe, istnieje uznany standard leczenia tego schorzenia, istnieją dowody na to, że leczenie schorzenia we wczesnej, bezobjawowej fazie schorzenia ma wpływ na stan pacjenta w odległej przyszłości.
Masaż leczniczy
Masaż leczniczy to masaż polegający na wykorzystywaniu dotyku w celu wywołania uczucia odprężenia i dobrego samopoczucia. Istnieje wiele technik tego masażu, wszystkie jednak polegają na stosowaniu systematycznych ruchów nacierania, głaskania, uciskania, ugniatania lub mocnego oklepywania skóry, mięśni lub stawów. Można go łączyć z innymi zabiegami leczniczymi t.j. aromaterapią czy hydroterapią.
Masaż leczniczy opiera się na technikach masażu klasycznego.
Stosuje się go dla złagodzenia sztywności, napięcia i bólu mięśni (zalecany szczególnie sportowcom dla rozluźnienia mięśni przed zawodami, a po zawodach – dla złagodzenia bólu po wysiłku fizycznym), migrenowego i napięciowego bólu głowy oraz bólu lędźwiowo-krzyżowego, dla ogólnego odprężenia, dla przezwyciężenia stresu. Masaż leczniczy może usuwać skurcze nóg. Masowanie pleców i ramion pomaga kobietom w bólach porodowych. Zwykle masaż leczniczy polega na rozluźnianiu mięśni oraz łagodzeniu napięcia psychicznego, a to przynosi ulgę i uczucie odprężenia. Ten rodzaj masażu zwiększa dopływ krwi do masowanego miejsca, co przyspiesza proces leczenia.
Ratownictwo Medyczne
Ratownictwo Medyczne (Państwowe Ratownictwo Medyczne) to system, powołany w celu ratowania życia i zdrowia ludzkiego.
W skład systemu wchodzą przede wszystkim centra powiadamiania ratunkowego (CPR), Zespoły Ratownictwa Medycznego (ZRM) (karetki typu S (Specjalistyczne) i P (Podstawowe), Lotnicze Pogotowie Ratunkowe (HEMS), straż pożarna (w ramach pomocy przedmedycznej) i Szpitalne Oddziały Ratunkowe (SOR). Zespoły Ratownictwa Medycznego oznaczone są znakiem Państwowego Ratownictwa Medycznego, ponadto na ambulansach znajduje się oznaczenie typu zespołu ratunkowego – litery (S) lub (P) w okręgu.
Podstawę działania ratownictwa medycznego w Polsce stanowi ustawa z dnia 8 września 2006 roku o Państwowym Ratownictwie Medycznym i rozporządzenia wykonawcze. System składa się z dwóch pionów. Pierwszym są organy administracji rządowej właściwe w zakresie wykonywania zadań systemu czyli wojewodowie. Ich zadaniem jest organizowanie, planowanie, koordynowanie i nadzór realizacji zadań systemu oraz częściowo finansowanie jednostek systemu.
Drugi pion stanowią jednostki systemu. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym z 2006 roku wskazuje dwa typy jednostek systemu, czyli szpitalne oddziały ratunkowe i zespoły ratownictwa medycznego, w tym lotnicze zespoły ratownictwa medycznego.
Diagnostyka laboratoryjna
Diagnostyka laboratoryjna, analityka medyczna, medycyna laboratoryjna to dyscyplina medycyny, której zadaniem jest określanie składu i parametrów biologicznych i fizykochemicznych krwi lub innych materiałów pobranych od pacjenta. Badanie laboratoryjne prowadzi się in vitro przy użyciu technik mikroskopowych, biochemicznych, immunologicznych, bakteriologicznych, analizy instrumentalnej i służy ustaleniu rozpoznania lub monitorowaniu leczenia.
Najnowsze osiągnięcia w zakresie biomedycyny i powstającej medycyny molekularnej związane są ściśle z rozwojem nowego działu diagnostyki laboratoryjnej, opartej na metodologii biologii molekularnej, mającej zastosowanie w dziedzinach takich jak: laboratoryjna genetyka medyczna, laboratoryjna biologia medyczna, laboratoryjna chemia medyczna, laboratoryjna fizyka medyczna, laboratyryjna diagnostyka sądowa, w których wykorzystuje się technologie z zakresu: inżynierii genetycznej, biochemii, biofizyki, biotechnologii, immunologii molekularnej, biologii komórki, bioinżynierii, biologii systemowej, bioinformatyki, nanobiotechnologii i innych działów związanych z biologią medyczną i biomedycyną.
Każda pojedyncza procedura diagnostyki laboratoryjnej określana jest jako badanie laboratoryjne lub – zwłaszcza w starszym piśmiennictwie, badanie pracowniane (wykonane na pracowni, czyli w laboratorium).
Inżynieria biomedyczna
Inżynieria biomedyczna wchodzi w skład nauk dotyczących bioinżynierii. Stanowi ona połączenie wiedzy zlokalizowane na pograniczu nauk technicznych, medycznych i biologicznych. Przykładami zastosowań tej wiedzy jest udoskonalanie produkcji i obsługi sprzętu medycznego, urządzeń diagnostycznych, oprzyrządowania obrazującego, wyposażenie laboratoryjne, lekarstwa oraz innego środki służące do terapii, które nieustannie wymagają rozwiązywania problemów.
Inżynieria Kliniczna jest jedną z dziedzin inżynierii biomedycznej, która polega na kształceniu specjalistów odpowiedzialnych za kontrolowanie, naprawę oraz zarządzanie sprzętem medycznym w szpitalach. Inżynier kliniczny pracuje w Wydziale IT i Fizjologii Medycznej danej jednostki.
Z roku na rok ta interdyscyplinarna dziedzina nauki wnosi w świat medycyny coraz to lepsze i nowsze rozwiązania. Obszar działalności jest przełożeniem wiedzy technicznej na zastosowania medyczne, stąd pojawiają się specjaliści z zakresu oprogramowania sprzętu medycznego, konstrukcji sztucznych narządów czy też produkcji i kontroli urządzeń fizjoterapeutycznych. Jej działy to elektronika i informatyka medyczna, inżynieria biomateriałów, biomechanika i bioakustyka, optyka biomedyczna, inżynieria rehabilitacyjna.
Chemia medyczna
Chemia medyczna to dział chemii wykorzystujący metody chemiczne w medycynie, znajdujący zastosowanie w ochronie zdrowia i diagnostyce laboratoryjnej.
Chemia medyczna obejmuje zagadnienia: chemii organicznej i nieorganicznej, biologii medycznej, farmakodynamiki, farmakokinetyki, farmakogenomiki, analizy chemicznej w tym związanej z diagnostyką laboratoryjną, których znajomość jest niezbędna przy projektowaniu nowych leków, syntezie leków generycznych, czy też modyfikacji już znanych leków, w celu wyeliminowania efektów ubocznych.
Chemia medyczna zajmuje się również problematyką: struktury białek w aspekcie działania leków, miejsc działania leków w tym enzymów, receptorów i kwasów nukleinowych, indukowanych działaniem leków mechanizmów przekazywania informacji wewnątrzkomórkowej, metod poszukiwania i projektowania nowych leków, analizy właściwości biologicznych leków, analizy zależności strukturalnej leków (QSAR), laboratoryjnej analityki medycznej w tym chemicznej diagnostyki laboratoryjnej.
Medycyna molekularna
Medycyna molekularna to dziedzina medycyny wyłaniająca się z potrzeby rozwoju medycyny spersonalizowanej i oparta na metodologii biologii molekularnej, mającej zastosowanie w działach związanych z biologią medyczną takich jak: biotechnologia, biochemia, biofizyka, biologia komórki, bioinżynieria, biologia systemowa, bioinformatyka, nanotechnologia, i terapia genowa.
Medycyna molekularna zajmuje się: diagnostyką i ustalaniem etiologii i patogenezy (przyczyn) chorób na poziomie podstawowych cząsteczek i struktur komórkowych, ustalaniem rokowania i przewidywaniem teraźniejszych jak i przyszłych fizjologicznych i patologicznych konsekwencji określonych zmian molekularnych na poziomie genomu, transkryptomu, proteomu i metabolomu, terapią molekularną w tym terapią genową, zwłaszcza chorób nieuleczalnych i źle rokujących, takich jak nowotwory w tym białaczki, rak piersi, rak płuc, czerniak skóry, zakażenia wirusowe (HIV, HCV, HBV, HPV), inne genetyczne choroby dziedziczne, tj. aberracje chromosomowe, dystrofia mięśniowa, fenyloketonuria, mukowiscydoza i wiele innych.
Medycyna molekularna, jako nowa nauka, bada możliwości stosowania nowych technologii biomedycznych, stąd na postęp w leczeniu wielu nieuleczalnych chorób przyjdzie jeszcze poczekać wiele lat. Niemniej jednak skuteczne leczenie chorób o podłożu molekularnym w tym chorób genetycznych możliwe będzie przez zastosowanie technologii wykorzystujących metody biologii molekularnej w tym terapii genowej.
Zdrowie publiczne
Zdrowie publiczne to nauka zajmująca się zdrowiem na poziomie populacji ludzkiej, zapobieganiem chorobom, przedłużaniem życia, promowaniem zdrowia i aktywności fizycznej poprzez zorganizowane wysiłki na rzecz higieny środowiska, kontrolę chorób zakaźnych, oświatę dotyczącą zasad higieny osobistej, tworzenie i funkcjonowanie służb medycznych i opiekuńczych w celu wczesnego diagnozowania i zapobiegania chorobom, rozwijanie takich społecznych mechanizmów, które zapewnią każdemu standard życia umożliwiający zachowanie i umacnianie zdrowia.
W słowniku epidemiologii wydanym przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Epidemiologów (IEA) zdrowie publiczne definiuje się jako zorganizowany wysiłek społeczeństwa na rzecz ochrony, promowania i przywracania ludziom zdrowia, a wszelkie programy, świadczenia i instytucje zajmujące się tą problematyką są ukierunkowane na zapobieganie chorobom i potrzeby zdrowotne populacji jako całości.
W definicji tej widać połączenie nauki, umiejętności skierowanych na utrzymanie i poprawę stanu zdrowia całego społeczeństwa poprzez wspólne działanie. Jednak działania te ulegają ciągłym zmianom, które spowodowane są między innymi rozwojem technologii. Cele pozostają jednak te same, a są nimi zmniejszenie liczby zachorowań, przedwczesnych zgonów, profilaktyka.